آکوستیک صدا یکی از شاخه های علم فیزیک است و موضوع آن بررسی موجهای مکانیکی در اجسام است. با ما در این مقاله همراه باشید تا آکوستیک سالن کنفرانس را بررسی کنیم و پنلهای آکوستیک را بشناسیم و متوجه شویم که چرا در سالن های کنفرانس، همایش و جلسات و همچنین در سالن سینما باید محیط را آکوستیک کنیم..
اما قبل از هر چیز باید بدانیم که آکوستیک سالن کنفرانس و همایش، در واقع استفاده از تجهیزات آکوستیک بدین صورت است که باعث شود صدای مزاحم وارد سالن نشود و تمرکز شرکت کنندگان تماما روی جلسه باشد. آکوستیک صدا باعث می شود صدای جلسه همایش، کنفرانس، آمفی تئاتر یا سینما نیز به خارج از سالن درز نکند.
در ابتدا بهتر است با مفهم صدا آشنا شویم.
صدا چیست؟
صدا نتیجه ارتعاش یک جسم است و در محیط مادی ( آب و هوا ) بصورت موج انتشار می یابد . گوش انسان صدا را توسط فعل و انفعالات فیزیولوژیکی درک میکند.
بسامدتعداد حرکات نوسانی در مدت زمان معین را بسامد می گویند . زمان اندازه گیری نوسان ها ثانیه می باشد و با واحد هرتز مشخص می شود .هرقدر بسامد صدا تندتر باشد یعنی حرکت ارتعاشی تندتر باشد ، صدای حاصل زیرتر و هرقدر بسامد صدا کندتر باشد ، صدای حاصل بم تر خواهد بود. گوش انسان تنها قادر به شنیدن صداها در بازه بسامدی بین 20 هرتز تا 20 کیلو هرتز است.
بخوانید: تجهیز سالن کنفرانس
تقسیمات صدایی
تعداد حرکات نوسانی در مدت زمان معین را بسامد می گویند . زمان اندازه گیری نوسان ها ثانیه می باشد و با واحد هرتز مشخص می شود .
داینامیک
احساس بلندی و کوتاهی صدا مربوط به انرژی حمل شده با امواج صوتی است و بر حسب واحد دسیبل می باشد که عبارت است از ده برابر لاگ نسبت شدت صدای مورد نظر به شدت یک سطح مقایسه ای ؛ و بطور قراردادی صدایی است که دارای 20000 میکروبار فشار بوده و بعنوان آستانه شنوایی در انسان در نظر گرفته می شود .فرکانس شنوایی انسان بین 20000 – 20 سیکل در ثانیه انجام می شود و دارای شدتی برابر 60 – 30 دسیبل است .بین شدت صوت و بلندی صوت تفاوت وجود دارد . شدت صوت یک کمیت فیزیکی است اما بلندی صوت یک خاصیت فیزیولوژیکی است که علاوه بر شدت صوت ، به گوش انسان نیز بستگی دارد.
صدای ناهنجار
سروصدا واژه ای است که برای توضیح وضعیت صدا در زمان های ب خصوص بکار می رود . یک صدا می تواند در یک لحظه “خواسته” باشد ، در صورتی که در شرایط دیگر یا برای همان همان افراد “ناخواسته” باشد و به عنوان نوفه تلقی شود و لذا به دلیل مطرح شدن عوامل ذهنی و فیزیولوژیکی و حالات درونی ، ارائه تعریف برای آن مشکل است.
بطور کلی به صداهای ناخواسته یا آزاردهنده که به هر دلیلی بر فعالیت های روزانه ما اثر منفی بگذارد نوفه می گویند .صدا زمانی ناخواسته تلقی می گردد که :
- صحبت کردن و برقراری ارتباط میان افراد را تحت تاثیر قرار دهد .
- در فرایند های فکر کردن و تمرکز فکری اختلال ایجاد کند .
- از انجام مناسب فعالیت ها جلوگیری کند.
- و …
طنین (رنگ صوتی)
صداهای موسیقیایی و سازها دارای طنین خاص خود هستند و علت تشخیص صدای سازها از یکدیگر که در حال نواختن یک نت مشترک هستند ، طنین یا رنگ صوت است .صدای بی طنین منحنی سینوسی دارد و منظم است .
هارمونیک ( موج فرعی )
صدا ترکیبی از چند موج صوتی است . هر موج صوتی را هارمونیک می نامند . مجموع این هارمونیک ها صدا را به شکل یک موج پیچیده صوتی تشکیل می دهد .***تفاوت صدای افراد ناشی از تفاوت در همین هارمونیک ها است
نواک
بیانی از زیر یا بم بودن یک صدا است . بعضی صداهای غیر موسیقیایی طنین دارند اما تشخیص نواک در آنها مشکل است . مانند صدای باران
پژواک ( بازگشت صدا )
وقتی داخل یک سالن بزرگ یا یک معبد با صدای بلند سخن می گوییم ، انعکاس صدای خود را پی در پی می شنویم . به این پدیده پژواک یا اکو می گویند .پژواک زمانی تولید می گردد که صدا از موانع انعکاس یابد . همه اشیاء صوت را منعکس نمی کنند.
برخی از اشیاء مانند چوب ، جوت ( کنف هندی ) ، مقوای نازک و … صوت را جذب می کنند . جهت شنیدن پژواک لازم است که مانع منعکس کننده صوت در فاصله حداقل 17 متری از منبع صوتی قرار گیرد ؛ زیرا اثر صوت به مدت یک دهم ثانیه در گوش ما پدیدار می ماند . اگر یک سیگنال صوتی به گوش ما برسد و به دنبال آن در یک دهم ثانیه سیگنال صوتی دیگری نیز به گوشمان وارد شود ، سیستم شنوایی گوش آن را تشخیص نخواهد داد .***سرعت صوت 340 متر در ثانیه می باشد***
پس آوا
مدت دوام آوا پس از خاموش شدن سرچشمه آوا را پس آوا گویند که کمیتی قابل محاسبه است . هرچه پس آوا در یک فضا بیشتر باشد وضوح کمتر است.
آکوستیک در محیط
امواج صوتی هنگام برخورد به موانع با زاویه تابش نسبت به خط مماس بر نقطه برخورد بازتابیده خواهند شد . بنابراین به دلیل اینکه این اتاق دارای چهار دیوار است ، چهار بازتابش داریم که همان صوت تولید شده را پس از طی مسافت طولانی تری به گوش شنونده میرسانند . به عبارت دیگر هرچه از منبع بیشتر دور شویم انرژی صوتی کمتر خواهد شد ، بنابراین مشخص است که بازتابشهایی از منبع اصلی صوت که مسافت بیشتری را برای رسیدن به گوش شنونده طی میکنند ، اولآ دیرتر به گوش شنونده میرسند و ثانیآ حامل انرژی کمتری هستند.
صوت در دو نوع مستقیم و غیر مستقیم دریافت میشود . صداهای مستقیم در یک فرم کروی انتقال یافته و از منبع به طور مستقیم به شنونده میرسند و این فرم کروی در حرکت باعث میشود در تمام جهتها در یک زمان مشخص حرکت داشته باشد . در حالت غیر مستقیم صدا در اثر برخورد با یک سطح بازگشت یافته و سپس به دریافت کننده میرسد . صدا همزمان که از مسیرهای مختلف خارج میگردد دریافت میشود . کنترل آکوستیکی به معنی کنترل انتشار مستقیم و غیر مستقیم ( مسیرهای ثانویه ) توسط صوت است.
برای فراهم نمودن یک صدای خوب در محیط باید به سه نکته توجه ویژه داشت
- کنترل و رسیدن صدای خوب به هر شخص به صورت مستقیم است که این موضوع خود بیانی از مباحث انتشار و بازگشت و کم کردن مدت زمان طنین جهت جلوگیری از هم پوشانی شدن صداها توسط یکدیگر است.
- جلوگیری از ایجاد نویز یا نوفه بوده که از طریق انتخاب سایت مناسب دور از آلودگی صوتی ، دیوارهای دوجداره ، مصالح جاذب و دورسازی تاسیسات از چنین محیطهایی و همچنین قرار دادن فضاهای واسطهای چون کریدور و انبار میان محیط خارج و فضاهای شنوایی است .3/استفاده از سیستمهای صوتی ایدهآل که در واقع تقویت صدا توسط بکار گیری میکروفونها و بلندگوها و آمپلی فایرها با تعبیه یک اتاق کنترل است و بسته به نوع بکارگیری متفاوت بوده و از سیستمهای مختلفی میتوان بهره برد .
پنل آکوستیکی
امروزه برای کنترل صوت در استودیو ها ، اتاق های ضبط ، آمفی تئاترها ، سالن های سینما و … پنل هایی بر اساس دانش آکوستیک ساخته شده است که موجب کنترل صدا و جلوگیری از بازگشت صدا می گردند . پنلهای آکوستیک یکی از مصالحی است که در کنار سیستم کنفرانس، در اتاق جلسات استفاده میشود. این پنل ها عمدتا به دو دسته تقسیم می شوند:
جاذب ها
این پنل ها دارای ساختار ویژه ای هستند که موجب جذب صدا می شوند و در نتیجه از بازگشت صدا جلوگیری می نمایند . از جمله این پنل ها می توان به فوم های جاذب اشاره کرد .
دیفیوزر
این پنل ها از اساسی ترین رکن های آکوستیک به ویژه آکوستیک استودیوها هستند و به نحوی ساخته شده اند که با برخورد امواج صدا به آن ها امواج در مسیر ها متفاوت پراکنده می گردند و در نتیجه از بازگشت مجدد صدا در همان مسیر جلوگیری می نمایند . معمولا این پنل ها از جنس پلاستوفوم یا چوب ساخته می شوند و از انواع آن می توان به پنل های دیفیوزر دوبعدی و سه بعدی اشاره نمود .
عایق صدا چیست؟
هر نوع وسیله و یا ماده ای که برای کاهش فشار صوتی از منبع تولید تا گیرنده صوت استفاده می شود را عایق صوتی میگویند.
روشهای اساسی برای کاهش صدا مدت دوام آوا پس از خاموش شدن سرچشمه آوا را پس آوا گویند که کمیتی قابل محاسبه است . هرچه پس آوا در یک فضا بیشتر باشد وضوح کمتر است .
از عایق صدا یا پنل های آکوستیک سالن کنفرانس و همایش، سینما و حتی منازل مسکونی استفاده می شود.
فواید استفاده از عایق صوتی در سالن همایش
- بهبود صدا در یک اتاق ( اتاق بدون پژواک )
- کاهش نشت صدا
- آکوستیک آرام بخش
- کاهش سر و صدا
- کنترل سر و صدا
محدود کردن سر و صدای ناخواسته عایق صوتی میتواند از امواج صوتی ناخواسته غیر مستقیم که باعث پژواک صدا می شوند جلوگیری کند . همچنین میتواند انتقال امواج ناخواسته صدای مستقیم از منبع به شنونده غیر ارادی را از طریق کاهش استفاده از فاصله و دخالت اشیاء در مسیر ، میسر سازد
روش های معمول برای عایق کاری صوتی
بستن منافذ ورود و خروج هوا
هر منفذی که هوا بتواند از آن عبور کند صدا را هم می تواند انتقال می دهد . کلیه منافذ موجود در سقفها و دیوارها نظیر اطراف جعبه تقسیم های برق ، کانالها و داکتها ، سیم ها و هرجایی را که شیئی از داخل دیوار یا سقف عبور می کند با بتونه یا فوم پلی اورتان درزگیری کنید
جلوگیری از ایجاد ” کانالهای عبور صدا ” در دیوارها
هنگام ساخت بناهای جدید ، کلیدهای برق و دریچه های هوا را در داخل دیوارمشترک دو فضا ، پشت به پشت هم قرار ندهید .
اجتناب از استفاده از مصالح سخت
زیرا اینگونه مصالح ، صوت را به آسانی ازیک مکان به مکان دیگر انتقال می دهند .
استفاده از یک لایه انعطاف پذیرنظیر فوم منبسط شونده
جهت جدا نمودن لوله ها از غلافها یا سوراخهایی که از آن عبور می کنند .
استفاده از عایق صوتی در دیوارهای ساختمانهای جدید
جهت جلوگیری ازانتقال صدا بین اتاقهای مجاور . به منظور جلوگیری از انتقال صدای نامطلوب جریان سریع آب به هنگام تخلیه فلاش تانک توالت ، لوله های پلاستیکی تخلیه آب را عایق بندی کنید .
استفاده از وسایل خانگی آرامتر
حتی اگر گرانتر از موارد مشابه پرصداتر باشند
جدا نمودن تجهیزات صدادار از محلهای استراحت
استفاده از اطاقهای مجزای مجهز به عایق های صوتی می تواند ایده خوبی درطراحی منزل باشد . بکارگیری درب های مجهز به عایق بین کلیه فضاها ، به مقدار قابل ملاحظه ای از انتقال صدا در خانه جلوگیری می کند .
استفاده از مصالح جاذب صدا در کفها، دیوارها و سقفها
عایقهای صوتی به مانند موکت می توانند از عبور صدا جلوگیری نمایند . حتی الامکان ازبکارگیری کفپوشهای سخت مانند سرامیک و بتن خودداری نمایید .
از دیرباز، آکوستیک سالن کنفرانس ، جلسات و آمفی تئاترها نقش مهمی در طراحی بناها داشته است.
ساخت سالن همایش و کنفرانس
ساخت و تجهیز سالن کنفرانس و همایش چندین مرحله دارد. این مراحل با نقشه ریزی و آماده کردن پلان شروع میشود و در ادامه با نصب تجهیزات در سالن خاتمه مییابد. برای اطلاع از نحوه طراحی سالن کنفرانس پیشنهاد میکنیم مقاله آن را در سایت مطالعه کنید.
سخن پایانی
در این مطلب به طور کامل در مورد آکورستیک سالن کنفرانس ، همایش و آمفی تئاترها صحبت کردیم و سعی بر این موضوع داشتیم تا شما را در این مسیر راهنمایی کرده باشیم.
سوالات متداول
- استفاده از عایق صوتی در سالن همایش چه فوایدی دارد؟
بهبود صدا در یک اتاق ( اتاق بدون پژواک ) – کاهش نشت صدا – آکوستیک آرام بخش – کاهش سر و صدا – کنترل سر و صدا. - عایق صدا چیست؟
هر نوع وسیله و یا ماده ای که برای کاهش فشار صوتی از منبع تولید تا گیرنده صوت استفاده می شود را عایق صوتی میگویند. از عایق صدا یا پنل های آکوستیک سالن کنفرانس و همایش، سینما و حتی منازل مسکونی استفاده می شود. - آکوستیک سالن کنفرانس چه کاربردی دارد؟
آکوستیک سالن کنفرانس بدین صورت است که باعث می شود صدای مزاحم وارد سالن نشود و تمرکز شرکت کنندگان تماما روی جلسه باشد. آکوستیک صدا باعث می شود صدای جلسه همایش، کنفرانس، آمفی تئاتر یا سینما نیز به خارج از سالن درز نکند.